Chỉ 10 phút di chuyển từ Quang Khởi Wellness & Retreat, men theo những cung đường ven biển lộng gió và dòng sông Mơ hiền hòa, Đền Xuân Úc hiện ra như một khoảng lắng linh thiêng giữa miền đất giàu trầm tích lịch sử. Nơi đây không chỉ là điểm đến tâm linh tiêu biểu của xứ Nghệ, mà còn là mạch nối sâu sắc giữa hành trình nghỉ dưỡng phục hồi thân tâm tại Quang Khởi và không gian văn hóa nghìn năm, nơi con người tìm về sự an yên, tĩnh tại và những giá trị bền vững của cội nguồn dân tộc.

Giữa vùng đất ven biển Quỳnh Mai, nơi sông Mơ uốn mình đổ ra biển lớn, Đền Xuân Úc hiện lên như một không gian linh thiêng, trầm mặc, lưu giữ trọn vẹn ký ức lịch sử và mạch nguồn văn hóa của xứ Nghệ.

Đền Xuân Úc bên dòng sông mơ thơ mộng. 

Lễ hội của lòng tri ân và khát vọng an lành

Lễ hội Đền Xuân Úc được tổ chức thường niên vào ngày 16 tháng 3 Âm lịch, là dịp để Nhân dân tưởng nhớ và tôn vinh Đức Thánh Đặng Tế – vị tướng tài ba triều Lý, người có công lớn trong cuộc chinh phạt Chiêm Thành, giữ vững bờ cõi và mở mang đất nước dưới thời vua Lý Thánh Tông.

Không gian lễ hội được bao trùm bởi sự thành kính, trang nghiêm, với đầy đủ các nghi lễ cổ truyền: lễ cáo yết, lễ cầu an, lễ dâng hương và lễ tất. Những mâm lễ giản dị mà trang trọng: xôi, lợn quay, rượu, trầu cau, hoa quả là biểu hiện sâu sắc của lòng biết ơn, niềm tin và ước vọng “quốc thái dân an”, mùa màng tươi tốt, gia đình hạnh phúc, thôn xóm yên vui.

Lê hội Đền Xuân Úc hàng năm thu hút đông đảo người dân tham dự. 

Không chỉ là sinh hoạt tâm linh, lễ hội còn là không gian văn hóa cộng đồng, nơi quá khứ và hiện tại giao thoa, nuôi dưỡng đạo lý “uống nước nhớ nguồn” và giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử hào hùng của quê hương.

Lễ hội diễn ra trong không khí thành kính, trang nghiêm với đầy đủ các nghi lễ truyền thống: Lễ cáo yết, lễ cầu an, lễ dâng hương và lễ tất.

Đền Xuân Úc – Dấu son lịch sử bên dòng sông Mơ

Đền Xuân Úc thờ Thượng Đẳng Phúc Thần Đặng Tế, sinh năm Mậu Dần (1038), quê tại làng Đông, ấp Văn Úc xưa (nay thuộc phường Quỳnh Mai). Ông không chỉ là một dũng tướng xuất sắc, tinh thông binh pháp, mà còn là người có công khai cơ lập ấp, chiêu dân lấn biển, đặt nền móng cho làng Vân Úc – tiền thân của Xuân Úc ngày nay.

Sau chiến thắng vang dội năm Kỷ Dậu (1069), bắt sống vua Chiêm Thành Chế Củ, buộc dâng ba châu Địa Lý, Ma Linh, Bố Chính, Đặng Tế tiếp tục được giao trọng trách trấn giữ phương Nam. Trong một trận truy quét trên sông Mai Giang, ông anh dũng hy sinh, để lại niềm tiếc thương vô hạn cho triều đình và Nhân dân. Nhà vua phong ông là Phúc Thần, Nhân dân lập đền thờ để đời đời hương khói.

Kiến trúc linh thiêng giữa đất trời sông biển

Đền Xuân Úc tọa lạc trên thế đất Long Đầu – đầu rồng, phía trước là dòng sông Mơ (còn gọi là sông Thai), thông ra biển lớn, phía sau là thế đất linh ứng, tạo nên một không gian vừa linh thiêng, vừa thơ mộng. Ngôi đền được xây dựng theo kiến trúc chữ Tam, gồm thượng điện, trung điện, hạ điện, với hệ thống cột gỗ lớn, xà ngang, quá giang chạm khắc tinh xảo các họa tiết tứ linh: long, ly, quy, phượng. Những hoành phi, câu đối cổ còn lưu giữ đã khắc họa trọn vẹn công lao và khí tiết của vị danh tướng:

“Dũng phấn bình Chiêm trùng quán nhật
Công cao phù Lý, tiết lăng sương.”

Không gian đền hòa quyện cùng dòng sông Mơ – kênh Nhà Lê lịch sử, tạo nên một giá trị nhân văn sâu sắc, góp phần tô đậm bức tranh lịch sử văn hóa của vùng Bắc Nghệ An.

Di sản sống giữa nhịp nghỉ dưỡng phục hồi

Năm 1996, Đền Xuân Úc đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia. Không chỉ là điểm tựa tâm linh của người dân địa phương, mà còn là điểm đến giàu chiều sâu cho những hành trình tìm về cội nguồn, cân bằng thân – tâm – trí.

Năm 1996, Đền Xuân Úc đã được Bộ Văn hóa – Thông tin (nay là Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) xếp hạng là Di tích Lịch sử – Văn hóa cấp Quốc gia.

Trong bức tranh tổng thể của Quang Khởi Wellness & Retreat, Đền Xuân Úc hiện lên như một mạch nguồn tinh thần quý giá, nơi du khách có thể chậm lại, lắng nghe lịch sử, cảm nhận sự an yên từ đất trời, sông nước và những giá trị bền vững đã được gìn giữ qua nhiều thế kỷ.
Một điểm đến để chiêm bái, suy ngẫm, tái tạo năng lượng, giữa không gian văn hóa linh thiêng và thiên nhiên khoáng đạt của xứ Nghệ.